eAgro.pl

 W sezonie  2009 / 2010  sytuacja na rynku światowym podobnie jak w poprzednim sezonie była stabilna. Zbiory zbóż były tylko nieznacznie niższe od rekordowych z poprzedniego sezonu, co pozwoliło na utrzymanie na wysokim poziomie zapasów zbóż.W 2010 roku zbiory zbóż ( bez ryżu ) są szacowane na 1,74 mld ton, tj tylko o 2,6% mniej niż w rekordowym 2009 r. Zużycie światowe może wzrosnąć o 1,2 % do 1,79 mld ton . w przeciwieństwie do trzech poprzednich sezonów bieżąca podaż  nie pokryje zużycia, w wyniku czego zmniejszą się zapasy końcowe, ale nadal będzie to wysoki poziom.

 

W sezonie 2010/2011 rynek pszenicy paszowej będzie pod presją popytu. Zbiory pszenicy zmniejszyły się o ponad 5%, a jej zużycie prognozuje się na poziomie o 2%wyższym niż poprzednio. Niedobór bieżący może wynieść  blisko o 20 mln ton , wobec nadwyżki rzędu 30 mln ton w poprzednim sezonie. Podaż ziarna  paszowego jest dodatkowo uzupełniana ziarnem konsumpcyjnych odmian  pszenicy, które nie spełnia wymagań młynarzy. Zapasy  końcowe zmniejszają  się o blisko 10% do 179 mln ton , czyli nadal  będą znacznie większe  niż w sezonach 2005/06 – 2007/08. Podobna będzie sytuacja na rynku zbóż paszowych. Pomimo,że ich zbiory były zbliżone do poprzedniego sezonu, wzrostu popytu o 1% spowoduje, że niedobór bieżący na tym rynku powiększy się o blisko  23 mln ton. Popyt na cele paszowe nieznacznie zmaleje, ale zużycie przemysłowe nadal będzie dynamicznie rosło. Wobec tego poziom zapasów końcowych zmniejszy się o blisko 12% do 167 mln ton , co można uznać za bezpieczny poziom.

 

W krajach UE-27 w sezonie 2010/11 zbiory pszenicy były o ponad 3% niższe od notowanych w poprzednim sezonie i wyniosły 135mln ton . Odmiennie niż w poprzednim sezonie duży udział w zbiorach stanowiło ziarno o paszowych parametrach. Zużycie pszenicy w krajach UE może się zmniejszyć o blisko 3% do 125 mln ton. Zmniejszy się również eksport oraz zapasy końcowe, których wartość zmaleje do stosunkowo niskiego poziomu ( 13 mln ton ) .Zmniejszyły się również, ale w nieco większym stopniu niż w przypadku pszenicy, zbiory zbóż paszowych ( spadek  o blisko 9% do 139 mln ton ) Jednocześnie ich zużycie może wzrosnąć o blisko 2%, co spowoduje zmniejszenie zapasów o ponad połowę.

 

 W sezonie 2010/2011 z powodu niekorzystnych warunków pogodowych ( susza) zbiory zbóż w krajach  WNP były o blisko 30% mniejsze niż przed rokiem. Największy spadek zbiorów wystąpił w Rosji , gdzie wprowadzono zakaz eksportu. Na rynku pszenicy przewidywany wzrost popytu wewnętrznego  przełoży się na znaczne ograniczenie nadwyżek i eksportu , a także na  głęboką redukcję zapasów. Z kolei na rynku zbóż paszowych spadek produkcji będzie częściowo równoważony słabnącym popytem. Tym niemniej i w tym przypadku dojdzie do ograniczenia eksportu i redukcji zapasów.

 

W sezonie 2009/2010 , a szczególnie w drugiej połowie, ceny zbóż na światowych rynkach  kształtowały się  na niskim poziomie , zbliżonym lub niewiele niższym niż w sezonie  2008/2009. Przed żniwami w 2009 roku na większości rynków wystąpiły przejściowe tendencje wzrostowe o charakterze sezonowym . Na początku nowego sezonu ceny zbóż ponownie charakteryzowała tendencja spadkowa . W trzecim kwartale  2009 r. ceny zbóż na światowych rynkach były o 30-50% niższe niż rok wczesnej. W IV kwartale 2009 r. i w I kwartale 2010r. nastąpił przejściowy wzrost cen zbóż na rynkach , ale do żniw 2010r., pomimo drobnych wahań, na większości rynków dominowały umiarkowane tendencje spadkowe.

 

W III kwartale 2010 roku na skutek splotu kilku czynników nastąpił gwałtowny wzrost cen  zarówno w Europie , jak i na świecie. Niekorzystne warunki pogodowe powodowały rosnącą niepewność co do wielkości zbiorów. W efekcie, podobnie jak w 2007 r., obserwowano zwiększony napływ kapitału spekulacyjnego na rynki towarowe , w tym szczególnie na rynki kontraktów terminowych na zboża. W efekcie Rosja wprowadził zakaz eksportu, który tylko potwierdził  wcześniejsze  obawy. Jednak potencjał wzrostu cen w tym czasie  był ograniczony , ponieważ rynki terminowe były już dobrze nasycone, a fundamenty rynku rzeczywistego były stosunkowow dobre. Oprócz  powyższych czynników wzrost cen wynikał też z rosnącego popytu. Niska podaż  zbóż w rejonie Morza Czarnego , gdzie  zaopatrywały się państwa Bliska Wschodu i Afryki Północnej, spowodowała reorientację popytu na rynki głównie  UE i USA , co również przyczynia się do wzrostu  cen. W końcu  III  kwartału  2010 r. sytuacja powoli się normalizuje, ale światowe rynki są nadal niestabilne.

 

Według wstępnych szacunków zbory zbóż 2010 r. wyniosły 26,6 mln ton  ( bez gryki i prosa ) i były o ponad 10% niższe od zbiorów 2009. Zmalała produkcja wszystkich gatunków zbóż. Największy spadek osiągnęło pszenżyto, a najmniej zmalały zbiory kukurydzy i pszenicy..

 

Decydujący wpływ na wysokość   plonów miały niekorzystne warunki pogodowe  w okresie wiosennym, a także w trakcie zbiorów , co negatywnie odbiło się na plonach zbóż. Oprócz tego o blisko  2% zmalała powierzchnia  uprawy zbóż, na co wpłynęła redukcja areału  pszenżyta ( aż o 14%) i jęczmienia ( o 3%). Powierzchnia uprawy pozostałych zbóż zwiększyła się o kilka procent .

 

W sezonie 2010/2011 na krajowym rynku zbóż znacznie zmaleje presja podaży. Sezon 2010/2011 ( zakładając zbiory w 2009 r. na poziomie  29,8 mln ton )  rozpoczął się zapasami 4,9 mln ton wobec 3,3 mln ton  na początku sezonu 2009 /2010 , aczkolwiek sytuacja rynkowa na przełomie sezonu nie  w pełni to odzwierdziedlała . Jednak według wielu źródeł wielkość zapasów była o wiele mniejsza.

 

Podaż krajowa w sezonie 2010/2011  zmniejszy się o ponad 4%, a podaż całkowita  ponad 6%. Zużycie krajowe może wzrosnąć o blisko 2%. Zbiory z 2010r. są o blisko 1,3 mln ton mniejsze od zużycia prognozowanego na sezon 2010/2011.

 W bieżącym sezonie możliwości  eksportu zbóż będą znacznie większe  niż w sezonie 2009/10. Mimo wysokich cen w krajach członkowskich Europy zachodniej i konkurencji  na rynkach krajów trzecich , oraz kiepskiej perspektywy eksportu do krajów Unii oraz  Dodatkowej mniejszej podaży krajowej, wolumen eksportu szacowany jest na stosunkowo wysoki. Zapasy zbóż na koniec sezonu mogą się zmniejszyć o blisko 40%   do niespełna 3 mln ton, co stanowiło by 10% ich rocznego  zużycia wobec 16,4 % w poprzednim sezonie.

 

W pierwszej połowie  2010 roku w wielu rejonach  produkcji  zbóż na świecie  oraz w Europie warunki pogodowe nie były korzystne i pojawiły się obawy o wielkość zbiorów. Kolejne prognozy korygowały  zbiory w dół, co spowodowało szybki wzrost cen w górę zarówno na świecie jak i w Europie. Ponadto, podobnie jak w sezonie 2007/2008 na rynki terminowe napłynął kapitał spekulacyjny , co było dodatkowym czynnikiem wzrostu cen.

 

Umocnienie się dolara USA ( czerwiec 2010) wobec euro spowodowało spadek cen unijnego  ziarna na światowych rynkach i co za tym idzie , wzrost  eksportu ziarna z UE . w tym samym czasie złoty stracił a wartości wobec euro, co spowodowało wzrost konkurencyjności polskiego zboża w UE i tym samym na światowych rynkach. Wzrostowe tendencje cen na światowych  rynkach  oraz rosnący  popyt na polskie zboże  w UE przełożyły się na coraz większy wzrost cen  w kraju, gdzie przed żniwami zmalała podaż ziarna . w wyniku tego w pierwszych miesiącach sezonu 2010/ II ( III kwartał 2010 r. ) na  krajowym rynku nastąpił dynamiczny wzrost cen zbóż. Dopiero na początku września, podążając za tendencjami na świecie, krajowe ceny zbóż paszowych się ustabilizowały, ale na wysokim poziomie. Z drugiej strony  podmioty skupujące ziarno realizują tylko niezbędne zakupy , a większe transakcje odkładają  do czasu , kiedy rynek się ustabilizuje.

 

W sezonie 2010/2011 krajowe ceny zbóż kształtują się na nieco niższym poziomie niż średnie ceny w UE. Tańsze zboża są na Słowacji , w Rumunii, Bułgarii oraz w krajach bałtyckich. Polskie ziarno  kosztuje jednak znacznie, mniej niż u głównych unijnych ekspertów – Francji i Niemiec, co stwarza możliwości  eksportu. W warunkach  rosnącego popytu światowego i braku podaży z krajów basenu Morza Czarnego ( Ukraina , Rosja ) eksport z Polski będzie , obok popytu krajowego, czynnikiem podtrzymującym ceny , szczególnie w północno-zachodniej części kraju, gdzie ceny dużym stopniu zalezą od notowań eksportowych  w Europie Zachodniej  ( Niemcy , Francja ) . Natomiast w południwo – wschodniej części kraju poziomu cen będzie wynikał z cen eksportowych  w krajach członkowskich Europy Centralnej południowej ( Wegry , Słowacja , Rumunia).

 

W IV kwartale  2010 roku rynki powinny się ustabilizować , a ceny mogą się zmniejszyć , ale pozostaną znacznie wyższe  niż w końcu 2009roku. W kolejnych  miesiącach 2011 roku należy oczekiwac powolnego , sezonowego  wzrostu cen , ale jego  potencjał  będzie mocno ograniczony , ponieważ relacje podaży i popytu są stosunkowo dobre.